Kasım 2008

Ö T E S İ

 

16.12.2019 



Gerçek

 
Özdemir Özsoy

Adli Hata Nasıl Olur?


Bilirsiniz, bir de “uluslar arası mahkemeler” vardır. Hani asil vicdanlarımızda ve “hümanizm” aşkıyla çarpan yüreklerimizde o büyük ve eşsiz ve adalet duygusunu taşımaktayız ya, böyle bir kurumun var olması adeta bize kıvanç verir. Ama gel gör ki, bu “yüce” mahkemelerin de bir yerden sonra eli ayağı tutulur. Bunların hükümleri, yine de üçüncü sınıf sayılan “el kapısında kul köle olmaya mahkûm” ülkeler için geçerli ve dolayısıyla sınırlı olur.

Bu mahkemelerin malûm birkaç ülke için öyle “çalımlı” bir karar verdiği görülmüş değildir. Verdiyse de uygulandığını gören bilen yoktur. Birleşmiş Milletler Örgütü’nde ayrıcalığa sahip kurucu üyeler nasıl işlerine gelmeyen konularda veto haklarını kullanır ve bazı kararları kadük (geçersiz, düşük) hale getirir ise aynı biçimde bu mahkemelerin verdiği kararlar da icabında öylece akim (sonuçsuz, kısır) kalır. Ancak aynı mahkemelerin kararları bazı ülkelerin elini kolunu bağlayan “siyasi hükümler” halinde geçerlidir ve uyulmak zorunluluğu vardır. Hatta yine bu mahkemelerin kararlarına uymak ve uygulamak zorunluluğu duyan ülkelerde iç siyaset sahnesinde fon ve dekor olarak da kullanılır.


Siyasî partiler eğer bu kararlar rakiplerinin aleyhinde ise bundan yararlanmayı pek severler. Ta ki kendilerini de yere vuracak bir başka hüküm ortaya çıkana kadar.


Adalet kavramını, belli kanunların (özel amaçlarla da konulmuş olsa) belli kişilere ve zümrelere uygulanması olarak kabullenen nice aydın (!) çevreler hep hüsran içinde kalmışlardır. Böyle bir zihniyetin revaç gördüğü (benimsenip destek bulduğu) ülkelerde vatandaş hukuk sisteminin siyasallaştığına inanır ve o yüzden adalet mekanizmasına olan güveni sarsılır. Bunun somut örnekleri insanların kendilerini mağdur eden güçlü kurum ve kişilere karşı dava açmaktan feragat etmeleri şeklinde görülmüştür.


Bazıları davadan vazgeçmek karşılığında (uzlaşma da diyebilirsiniz) belli bir maddi imkâna kavuşur; bazılarına onu da vermezler.


            Üzerinde durduğumuz bu konu aslında devletin nasıl bir devlet olduğunu göstermesi açısından çok önemlidir. Adliye teşkilatında görevli hukukçuların bazıları hem kendileri de statükodan şikâyet ederler hem de bunların açıkça konuşulmasından pek hoşlanmazlar. Bu da bazı resmi görev unvan sahibi kişilere has garip bir davranış biçimidir.


            Aynı şekilde vatandaşın akademik unvan sahibi bazı kişilere karşı da pek güveni kalmamıştır. Bunlar mensup oldukları kurumların gücünü kendi kısır siyasi görüşleri yönünde kullananlardır. Dikkat edilirse, sürekli olarak böyle kurumlarda, iktidarı ele geçirenlerin kadrolaşmasından söz edilmektedir. Demek ki, kadrolaşma sürekli yaşadığımız vazgeçilmez bir olgu. Kendi kadromuzun elden gideceği endişesiyle bir başkasının kadrolaşmasından şikâyet etmek, üzerinde durulmaya değer bir ruh halidir. Hâlbuki bu kurumlar gerçekten bizim anladığımız manada milli kültürümüzün yapı taşları olarak kalabilmeliydi. O zaman kimse bunları istediği gibi kötü kullanma yoluna gidemez buna cesaret edemezdi. Ama halkın güvenini kaybetmiş böyle kurumlar ancak onlardan kazanç sağlama maksadını taşıyan siyasi gruplar arasında bir çekişme konusu olarak kalır. Onların, bu mevkileri ele geçirme savaşı yine halk tarafından ibretle seyredilir.


            Öz aydınlarının umursamaz hatta gafil tavırları, geniş halk kitlelerinin umudunu kırdığı için, insanlar en önemli meselelerde bile görüş açıklamaktan, reyini belli etmekten kaçınmaktadırlar. Ana hatlarıyla yönlendirici etkenlere bağlı olarak yapılan kamuoyu yoklamaları da toplumu iyice şaşkına çevirir. O yüzden ülke sorunlarına, kendileri için hayati olan sorunlara ilgi gösteremez hale gelirler. Böylece kendini bazı baskılardan ve aşağılanmalardan sıyırma psikozu içinde bir kaçış (panik) başlar. Söz gelimi AB konusunda fikrini sorduğunuz adamdan “Siz daha iyi bilirsiniz” gibi görünüşte nazik fakat aslında içtenlikle ilgisi olmayan bir cevap alırsınız. Onlara kızmaya da hakkınız yoktur. Çünkü bezdirmişsiniz adamları… Nasıl olsa duruma hâkim olan politikacıların kendi bildiğini okuyacağı kanısı zihinlerde yerleşmiş. Şu AB macerasında her iki taraftan yani hem AB den hem yerli komisyonculardan gördüğü samimiyetsiz tavırlar onları soğutmuş ve de kafalarını karıştırmış.


            Tüketeceğinden çok problem üreten ve “hazmedeceğinden fazla tarih ürettiği” söylenen Balkan ülkelerinin AB ne katılmasında hiçbir sıkıntı olmadığı halde Türkiye’yi devamlı ödünler vermeye zorlamalarının asıl amacını bu işin stratejisini tezgâhlayan, “masalar” elbette çok iyi bilmektedirler. Karşı taraf hiçbir kötü niyet taşımasa bile bu kadar özlem ve arzu ile müzakereleri yürütme gayretinin tabii sonucu olarak ödün verme zorunluluğu doğar.


            Bir topluluk içinde itibarlı bir yer edinmek isteyen ülkeler o siyasi birliğe girmek için yalvarıp yakarmak yerine, oraya dâvet edilecek bir seviye ve ağırbaşlılık gösterebilmelidirler. Böyle bir hedefe bilinçsizce kilitlenmektense onurlu davranmak, büyük devletler kurmuş olan bir millete daha çok yakışan bir haldir.


            Böyle bir güce ulaşmak, itibarlı ve sözü dinlenen bir devlet olmak ancak kendi ülkesinde de adaleti sağlamakla mümkün olur. Adil bir sistemin uygulandığı yerlerde, devlet aleyhinde uluslar arası mahkemelerde dava açmak kimsenin aklına gelmez. Açılsa bile bu davalardan öyle çarpıcı sonuçlar çıkmaz.


            Adalet teşkilatında yapılmak istenen ıslahata nedense öncelikle adliye mensupları bir ön yargı ile karşı çıkarlar. Bu girişimleri genellikle hukuka müdahale olarak algılarlar ve bir kadrolaşma hareketinin ön evresi olarak nitelerler. Hâlbuki âdil bir hukukçunun adliyede adalet kavramının öne çıkarılmasını herkesten daha çok istemesi gerekir. Hükümete destek veren organlara karşı, devletin ayakta kalabilmek için ihtiyaç duyduğu kurullar sanki kendi aralarında örtülü ve düşük yoğunluklu bir çatışma halindedirler.


            Adalet teşkilatındaki gerginliği, memnuniyetsizliği gidermek isteyen hükümetlerin reform adı altında yaptıkları icraat, hâkim ve savcıların “özlük haklarının düzenlenmesinden” ibaret kalır. Bunun da Türkçedeki tam karşılığı “maaşlara zam yapmak” demektir. Ne gariptir ki bu konuda ne muhalefetten ne de “muvafakatten”  yani iktidar yanlılarından hiçbir ses çıkmaz. Bir imada dahi bulunulmaz.


            Belki marjinal olarak (ne demek istiyorlarsa) gösterilen ve bu sebeple sesi “şanlı basınımızda” hiç duyulmayan ya da sınırlı olarak duyurulan bir siyasi parti başkanının “Bu yanlıştır, haksızlıktır, hukuksuzluktur, adaletsizliktir. Maaş artışı yapılacaksa yalnızca belli bir zümreye değil ayni zamanda eğitim, sağlık, yönetim alanında çalışan memleket evladına, üvey çocuk muamelesi gören teknik elemanlara da yapılmalıdır. Çeşitli kayırmalar ve ayrıcalıklar yetmiyormuş gibi ülkenin insanları bir de meslek bakımından birbirinden ayırılmamalıdır” şeklindeki uyarısını ancak kulağının üstüne yatmayan vatandaşlar duyabilir.


            Bu şekilde adaletsiz ücret artışları hakkındaki görüşlerini sorduğumuzda hâkim ve savcılarımızdan da aynı cevabı alacağımıza inanıyoruz. “Yanlış yapılmış!!


ufuk@ufukotesi.com

Bu yazı toplam 2963 defa okunmuştur.

Ufuk Ötesi Gazetesi'nde yayınlanan yazı, haber ve fotoğraflar kaynak gösterilerek iktibas edilebilir.

UFUK ÖTESİ.COM

BU YAZIYI TAVSİYE EDİN

Adınız  Soyadınız

E-posta adresiniz
Arkadaşınızın e-posta adresi

 

Yazdır  - Sayfanın Başına Dön 

 

 Sayı :79

 KÜNYE
 
 ARŞİV
 
 ABONELİK
 
 REKLAM
 
 
  YAZARLAR
 Ali Arif Esatgil
Bayrak gibi yaşamak...
 Alptekin Cevherli
En zor yazım…
 Doç. Dr. Fethi Gedikli
Şimşek gibi çakıp geçen ülkücü
 Dr. Yusuf Gedikli
Sevgili Kemalciğim, candaşım, kardaşım, arkadaşım…
 Kemal Çapraz
Son söz...
 Olcay Yazıcı
Asil Neslin Son Temsilcisi: Kemâl Çapraz
 Bayram Akcan
“BOZKURT” Kemal ÇAPRAZ
 Aydil Erol
Bu çapraz, kimin çaprazı?!!
 Şahin Zenginal
Sensiz hayat zor olacak
 Ünal  Bolat
Sevdiğini Türk için seven Alperen
 Hayri Ataş
“YA BÖYLE ÖLÜM DEĞİL Mİ ERKEN”
 Mehmet Türker
Türk Dünyasının dervişi
 Mehmet Nuri Yardım
Kemal Çapraz diye bir kahraman
 Prof Dr. Ali Osman Özcan
Ufuk Ötesinde Çapraz Ateş
 Orhan Seyfi Şirin
Çapraz doğuştan ‘Reis’ti
 Rasim Ekşi
Kardeşim Kemal’in Vasiyeti
 Dr. Orhan  Gedikli
Sevgili Kemal Kardeşimin Ardından
 Özdemir Özsoy
Seni unutamayız
 Dr. Ünal Metin
“Ufuk Ötesi” yaşıyor
 Süleyman Özkonuk
Öteki Ufuk
 Zeki Hacı ibrahimoğlu
30 yıllık dostumdu
 Aybars Fırat
Kastamonu Beyefendisi
 Coşkun Çokyiğit
Kemal Çapraz “Tek Ağaç”lardandı
 Baki Günay
Kırım Meclisinde Kemal Çapraz sesleri
 Cem  Sökmen
Metropoldeki dâvâ adamı: Kemal Çapraz
 Ahmet Tüzün
İz Bırakan
 Hüseyin Özbek
Kemal Bey
 Asuman Özdemir
Sermayeye kurban gittin…
           
       
 
   

Karahan 2002