Kasım 2008

Ö T E S İ

 

14.12.2019 



Köşe Taşı

 
Prof Dr. Ali Osman Özcan

İlköğretim Türkçe Öğretim Programındaki Tutarsızlıklar


Pırıl pırıl parlayan zihinlerdeki ışıkları görmek ne kadar sevindiricidir. Öğretmenler, o zihinlere toz kondurmak istemezler. Onlarla geleceğe daha ümitle bakılacağını bilirler. Fakat o zihinlere sunulacak öğretim materyalinin de kaliteli olması gerektiğini çok iyi kavramışlardır. Bu öğrencilerin tasarlamaları, düşünmeleri ve ummaları diğer öğrencilerden oldukça farklıdır.

Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı yazan ve ilköğretim Türkçe Dersi (1-5. sınıflar) Öğretim Programı Ankara 2004 yazılı 132 sayfalık bir kitapçık var. Bu kitapçıktaki sloganlar insanı çıldırtacak kadar fazla. Kitapçığın 6. ve 7. sayfalarının ne kadar çelişki ve tutarsızlıklarla dolu olduğunu görünce diliniz tutulacakmış gibi sıkıntıya gark oluyorsunuz. “Olmaz böyle şey!” diye haykırasınız geliyor, fakat haykıramıyorsunuz. Türkçenin mantığının param parça edildiği tutarsız cümlelerdeki çıkarımların sanki yargılarla değil de, kavramlarla yapıldığı gibi bir izlenim ediniyorsunuz. Programda yenilik adına yüzeyselliğin kol gezdiğini görünce, daha çok hayret ediyorsunuz.
Kitapçığın 6. sayfasında “a. Genel Amaçlar” başlığı altında öğrencilere kazandırılacak becerilerin sıralandığı 13 madde içinde sadece bir maddede “Türkçe” sözcüğü geçmektedir. Amaçların sıralanışı ise, evlere şenlik… Zihinsel becerileri geliştirme teriminin içeriğinde zihinsel işlevler, işlemler öyle bir çorba edilmiştir ki, şaşmamak mümkün değil… Tasarlama ilgi duyma, hatırlama, imgelem gücü, dikkat kesilme ve diğer bilme ile ilgili işlevler amaç dışı bırakılmıştır. Sembolize etme, soyutlama vb. kavramlar zaten sınır dışı edilmişlerdir. 13 maddenin 8 tanesinde beceri sözcüğü geçmektedir. Ancak bu becerilerin ne tür beceriler olduğu, nasıl kazanıldığı veya kazanılacağına dair belirtiler pek belli değildir. Beceri, öğrenmelerdeki ustalaşma ile ilgili bir içeriği olan sözcüktür. 8 beceri alanındaki becerileri daha kısa ve öz olarak ifade etmek mümkündür.
“Genel Amaçlar başlığı altında Türkçe öğretiminin amacı, Türk Milli Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkelerine uygun olarak:” cümleciğinde; gereken sözcük “Eğitiminin” olarak eksik yazılmıştır. Daha sonra herhangi bir dil öğretimiyle ilgili beceriler 1. madde olarak yazılıvermiş, Türkçe sözcüğü rafa kaldırılmıştır.
Türkçenin dil yapısını kavrama gibi bir içerik yok sayılmıştır. İkinci maddede “Türkçeyi sevdirmek” diye bir deyim var. Türkçe kime sevdirilecektir. Türk çocukları zaten Türkçeyi sevmek zorundadırlar. Türkçeye saygı duymalarını sağlamak dense daha doğru ve etkili kullanımı yanında akıcı ve güzel Türkçe kullanımı da gerekir. Kendi dilinin güzelliklerini göremeyen zihinlere ne diyelim?
3. maddedeki beceriler ise, zekâ sözcüğünün içlem ve kaplamını hiç bilmeyen, fakat bir sürü sözcük ezberlemiş bir yazarın kaleminden çıkmış hilkat garibesi bir beceri grubuna ait. Zihinsel işlevlerin hangi işlemlerle beceriye dönüşeceğini ayrıt edemeyen bir bulanık düşünce ürünü. Anlama, sorgulama, tahmin etme ve değerlendirme zihinsel işlevlerdir. Onların işlemlerle bir arada sayılmasına gerek var mıdır? Analiz ve sentez sözcüklerinin Türkçe karşılıkları vardır. Hem de çok güzel sözcüklerdir. Niçin kullanıldığını bilen varsa söylesin.
4. madde ise şöyle: “Metinler arası düşünme becerilerini geliştirerek söz varlığını zenginleştirmek”. Düşünme zihinsel işlevlerdendir. Nasıl beceri olur? Hem de metinler arası denilerek, benim aklım almıyor. “Metinler arası düşünme becerilerini geliştirerek” cümleciğinde, düşünme becerileri metinler arasına gizlenmişler mi, yoksa gizli güçlerini gitgide gerçekleme amacı mı taşıyorlar? Bu becerilerin bilinci hangi özelliklere sahip? Saçma ve çelişkili bir cümleyi amaç olarak yazmak, hangi aklın ürünüdür.
5. madde ise öyle tuhaf ki. “Düşünme, iletişim, işbirliği, problem çözme ve girişimcilik” sözcükleri farklı alanlarla ilgili sözcüklerdir. Girişimcilik karakterinden, ruhundan öz edildiğini biliyorum, fakat beceri olduğunu yeni öğreniyorum. Hangi dile ait bir amaç olduğu ise belli değil. “Burası Türkiye, ne olsa gider” mantığının sonucu bu. Olmaz ve olamaz ve de olmamalı böyle bir şey.
Diğer 8 madde ile ilgili eleştirilerle canınızı sıkmak istemiyorum. Yalnız 10. maddedeki insan psikoloji, sosyoloji, antropoloji, ekonomi ve politik (hukuk) olanlarla sınırlandırılmış bir insan örneğine gönderme yapmaktadır. Bu maddedeki insan örneği ile bu Türkçe öğretim programı hiçbir yere varamaz. Bu anlayış yaşam gerçekliğini kitaplarda arayıp duran gerçeklikten kopuk, ideolojik bir anlayıştır. Program mantığına uygun olabilir, ama yaşam gerçekliğine asla!..
Kitapçığın 7. sayfasında “b. Üst Beceriler” başlığı var. Meğer beceri sözcüğünün “üst” tarafı da varmış. Alt tarafı nerede acaba? Daha sonra bunların her sınıfta kazanılacak temel becerilerle ilişkilendirildiği görülüyor. Fakat yetkinlik sözcüğünü bilmediklerinden “üst beceriler” deyip geçiverme alışkanlığında oldukları anlaşılıyor. Kısaca yatkınlıklar, yetenekler, yetiler ve yetkinlikler konusunda bilgi eksikliği çektikleri izlenimi ortaya çıkıyor. “Üst beceriler” alanı ise bir âlem. Derde deva olmayacak her şey alt alta yazılıvermiş. Alanlar arası gruplama ve sınıflama diye hiçbir şey yok. Eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme grubu ile problem çözme, araştırma ve karar verme arasına iletişim alanı ilgisiz olduğu halde dahil edilmiş. Bilgi teknolojilerini kullanma becerisi, 11 amaç arasında 8. sıraya yerleşmiş. Ne derece doğru olduğuna karar veremedim. “Metinler arası okuma” deyiminin nasıl bir beceriye gönderme yaptığını da bilemiyorum. Hangi metinler olduğu belli değil. Başka dilden metinler de olabilir. Vay benim güzel Türkçem. Ne kadar çok düşmanın varmış. Senden görünüp sana benzeyen, fakat senden olmayanların elinden daha çok çekeceğin var gibi… Bu zihniyetin elinden daha çok eziyetler çekmeye “hazır ol güzel Türkçem”.


ufuk@ufukotesi.com

Bu yazı toplam defa okunmuştur.

Ufuk Ötesi Gazetesi'nde yayınlanan yazı, haber ve fotoğraflar kaynak gösterilerek iktibas edilebilir.

UFUK ÖTESİ.COM

BU YAZIYI TAVSİYE EDİN

Adınız  Soyadınız

E-posta adresiniz
Arkadaşınızın e-posta adresi

 

Yazdır  - Sayfanın Başına Dön 

 

 Sayı :79

 KÜNYE
 
 ARŞİV
 
 ABONELİK
 
 REKLAM
 
 
  YAZARLAR
 Ali Arif Esatgil
Bayrak gibi yaşamak...
 Alptekin Cevherli
En zor yazım…
 Doç. Dr. Fethi Gedikli
Şimşek gibi çakıp geçen ülkücü
 Dr. Yusuf Gedikli
Sevgili Kemalciğim, candaşım, kardaşım, arkadaşım…
 Kemal Çapraz
Son söz...
 Olcay Yazıcı
Asil Neslin Son Temsilcisi: Kemâl Çapraz
 Bayram Akcan
“BOZKURT” Kemal ÇAPRAZ
 Aydil Erol
Bu çapraz, kimin çaprazı?!!
 Şahin Zenginal
Sensiz hayat zor olacak
 Ünal  Bolat
Sevdiğini Türk için seven Alperen
 Hayri Ataş
“YA BÖYLE ÖLÜM DEĞİL Mİ ERKEN”
 Mehmet Türker
Türk Dünyasının dervişi
 Mehmet Nuri Yardım
Kemal Çapraz diye bir kahraman
 Prof Dr. Ali Osman Özcan
Ufuk Ötesinde Çapraz Ateş
 Orhan Seyfi Şirin
Çapraz doğuştan ‘Reis’ti
 Rasim Ekşi
Kardeşim Kemal’in Vasiyeti
 Dr. Orhan  Gedikli
Sevgili Kemal Kardeşimin Ardından
 Özdemir Özsoy
Seni unutamayız
 Dr. Ünal Metin
“Ufuk Ötesi” yaşıyor
 Süleyman Özkonuk
Öteki Ufuk
 Zeki Hacı ibrahimoğlu
30 yıllık dostumdu
 Aybars Fırat
Kastamonu Beyefendisi
 Coşkun Çokyiğit
Kemal Çapraz “Tek Ağaç”lardandı
 Baki Günay
Kırım Meclisinde Kemal Çapraz sesleri
 Cem  Sökmen
Metropoldeki dâvâ adamı: Kemal Çapraz
 Ahmet Tüzün
İz Bırakan
 Hüseyin Özbek
Kemal Bey
 Asuman Özdemir
Sermayeye kurban gittin…
           
       
 
   

Karahan 2002